Chuyện gì đã xảy ra?
Theo tường thuật của The Register ngày 27/8/2025, công tố viên Đài Loan truy tố ba người. Một người là cựu nhân viên TSMC chuyển sang làm cho chi nhánh Đài Loan của Tokyo Electron, hãng thiết bị sản xuất chip của Nhật Bản. Hai trong số các bị cáo bị cáo buộc lấy bí mật về quy trình sản xuất 2 nm của TSMC, loại thông tin mà TSMC mô tả là bí mật thương mại thuộc "công nghệ lõi quốc gia".
TSMC cho biết phát hiện sự việc vào tháng 7/2025, tiến hành điều tra nội bộ, báo cho cơ quan chức năng và nộp đơn tố cáo đầu tháng 8. Theo bài báo, đây là các cáo trạng đầu tiên theo điều khoản của Luật An ninh Quốc gia Đài Loan, được sửa đổi hai năm trước nhằm tăng mức phạt với hành vi lấy cắp bí mật liên quan đến công nghệ lõi. Mức hình phạt công tố đề nghị với người cựu nhân viên TSMC được tường thuật là 14 năm tù. Tokyo Electron cho biết đã xử lý kỷ luật nghiêm khắc, cho thôi việc các nhân sự liên quan tại chi nhánh Đài Loan và cam kết hợp tác với cơ quan chức năng.
Lưu ý: đây là cáo buộc của cơ quan công tố; kết quả cuối cùng phụ thuộc vào phán quyết của tòa án.
Bài học cho doanh nghiệp
- Tri thức nằm trong tệp và trong con người. Khi nhân sự chuyển sang đối thủ hoặc nhà cung cấp, rủi ro nằm ở tài liệu họ từng được tiếp cận.
- Chuỗi cung ứng công nghệ cao chia sẻ dữ liệu với nhiều bên. Mỗi bên thêm một điểm cần kiểm soát.
- Phát hiện sớm quyết định khả năng xử lý. Việc TSMC phát hiện và báo cơ quan chức năng trong vòng một tháng cho thấy giá trị của giám sát nội bộ.
Cách tiếp cận lấy dữ liệu làm trung tâm
Với bản vẽ, thông số quy trình hay tài liệu R&D, doanh nghiệp có thể phân quyền chi tiết theo nhóm kỹ sư, ghi nhật ký mở và sao chép tệp, hạn chế chụp màn hình, in và chép ra thiết bị ngoài, đồng thời thu hồi quyền khi nhân sự nghỉ việc. Hình mờ động hiển thị danh tính người xem hỗ trợ răn đe và truy vết. Những biện pháp này giảm rủi ro nhưng cần đi cùng hợp đồng bảo mật và văn hóa tuân thủ. Xem thêm Sản phẩm.
Ba câu hỏi để tự kiểm tra
- Nhân sự R&D có thể mang tài liệu quy trình ra ngoài bằng USB, email hoặc chụp màn hình không?
- Khi nhân viên chuyển việc, bạn có biết họ đã truy cập tài liệu nào trong thời gian cuối không?
- Tài liệu chia sẻ cho nhà cung cấp có phân quyền và thu hồi được không?
